Báo cáo tài chính hợp nhất: Tập 1 - Tổng quan về Báo cáo tài chính hợp nhất.

Báo cáo tài chính hợp nhất là một chuyên đề kế toán khó, do vậy để lập và trình bày báo cáo tài chính hợp nhất thì người làm kế toán cần đi tìm hiểu từng bước. Bước đầu tiên là tìm hiểu tổng quan về báo cáo tài chính hợp nhất. Sau đây gọi là báo cáo hợp nhất.

Nhằm dễ nhớ, nội dung sẽ trình bày, theo dạng hỏi và đáp:

Câu hỏi một: Báo cáo hợp nhất là gì?

Trả lời:

Theo Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS số 10 năm 2011: Báo cáo hợp nhất là báo cáo tài chính của một nhóm doanh nghiệp mà trong đó tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, thu nhập, chi phí và các dòng tiền của công ty mẹ và các công ty con của mẹ được trình bày như một thực thể duy nhất.

Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS số 25 năm 2003: Báo cáo hợp nhất là báo cáo tài chính của một tập đoàn được trình bày như báo cáo tài chính của một doanh nghiệp. Báo cáo tài chính này được lập trên cơ sở báo cáo tài chính của công ty mẹ và các công ty con theo quy định.

Vậy tóm lại khi có Công ty mẹ và công ty con thì nghĩ ngay đến phải lập báo cáo hợp nhất.

Câu hỏi hai: Khi nào được xem là công ty mẹ, công ty con?

Trả lời:

Công ty nào nắm giữ trên 50% quyền biểu quyết ở công ty khác thì là công ty mẹ, công ty bị nắm giữ là công ty con. Quyền nắm giữ biểu quyết có thể là, sở hữu vốn trực tiếp hoặc gián tiếp, hay công ty con có thỏa thuận dành cho công ty mẹ hơn 50% quyền biểu quyết. Quyền biểu quyết cũng có thể là, quyền chi phối chính sách tài chính, quyền bổ nhiệm bãi nhiệm ban lãnh đạo doanh nghiệp, quyền sửa đổi điều lệ doanh nghiệp.

Ví dụ: Công ty FPT có 47% vốn trong công ty ABC, nhưng lãnh đạo FPT có tham gia điều hành quản trị cấp cao trong ABC hơn 90%. Vậy FPT là công ty mẹ của ABC.

Lưu ý: Tất cả các công ty nhà nước, thành lập và hoạt động theo mô hình mẹ con phải lập báo cáo tài chính hợp nhất.

Câu hỏi ba: Khi nào nộp và công khai báo cáo hợp nhất?

Trả lời:

Báo cáo hợp nhất năm phải lập, và nộp cho cơ quan nhà nước thẩm quyền, chậm nhất là 90 ngày, kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm. Thời hạn công khai, trong vòng 120 ngày, kể từ ngày, kết thúc năm tài chính.

Các công ty phải nộp báo cáo hợp nhất giữa niên độ, thì phải lập, và nộp cho cơ quan nhà nước thẩm quyền, chậm nhất là 45 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán giữa năm.

Câu hỏi bốn: Công ty mẹ nào không lập báo cáo hợp nhất?

Trả lời:

Công ty mẹ không phải lập báo cáo hợp nhất khi thỏa mãn tất cả 6 điều kiện tại Điều 5 mục 2 Thông tư 202 ngày 22/12/2014 của Bộ Tài Chính.

Câu hỏi năm: Xác định quyền kiểm soát như thế nào, trong hạch toán kế toán. Trả lời:

Ta gọi x là quyền kiểm soát của công ty A trong công ty B

  • Nếu x nhỏ hơn 20% là quan hệ đầu tư thông thường.
  • Nếu x lớn hơn hay bằng 20% và nhỏ hơn 50% là quan hệ liên kết.
  • Nếu x bằng 50% là quan hệ liên doanh.
  • Nếu x lớn hơn 50% và nhỏ hơn hay bằng 100% là quan hệ là mẹ con.

Câu hỏi sáu: Báo cáo hợp nhất gồm những mẫu nào?

Trả lời:

Báo cáo hợp nhất năm và hợp nhất giữa niên độ gồm:

  • Bảng cân đối kế toán hợp nhất.
  • Báo cáo kết quả kinh doanh hợp nhất.
  • Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất.
  • Bản thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất.

Chú ý, báo cáo hợp nhất giữa niên độ, có thể trình bày dưới dạng đầy đủ hoặc tóm lược.

Còn tiếp…