Cần tránh bất đồng trong thanh tra chuyển giá tại doanh nghiệp

Phân biệt thanh tra thuế thông thường và thanh tra chuyển giá để loại bỏ những bất đồng, theo ông Võ Phan Sử, Giám đốc Công ty kiểm toán AS.

Để ngăn chặn nạn chuyển giá, Việt Nam đã có hành lang pháp lý, chế tài riêng. Việc chống chuyển giá ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, không chỉ nhằm giảm thất thu thuế, tạo môi trường kinh doanh công bằng mà còn đảm bảo quá trình thu hút vốn đầu tư không bị ảnh hưởng, theo ông Võ Phan Sử.

"Nguyên tắc cơ bản của chuyển giá là vùng lãnh thổ nào có thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn thì doanh nghiệp sẽ giữ lại lợi nhuận ở nơi đó. Chuyển giá có thể được xem là một hoạt động tối ưu hóa trong các giao dịch mua bán qua biên giới nhằm mục đích tiết kiệm chi phí thuế. Trên thực tế, đây cũng được nhận định là một hành vi trốn thuế", ông Sử nói.

Ông Võ Phan Sử, Giám đốc Công ty kiểm toán AS.

Ông Võ Phan Sử, Giám đốc Công ty kiểm toán AS. Ảnh: Công ty kiểm toán AS

Nhằm cởi mở hơn trong vấn đề liên quan hoạt động chuyển giá, các quốc gia trên thế giới cũng như Việt Nam chấp nhận nộp thuế theo phương pháp thỏa thuận trước (APA-Advance Pricing Agrements), theo đó, doanh nghiệp và cơ quan thuế sẽ ký thỏa thuận hàng năm về số thuế phải nộp.

Tuy nhiên, thời gian qua, một số doanh nghiệp chưa hài lòng trong việc nộp thuế đối với nội dung giao dịch liên kết (chuyển giá). Ông Võ Phan Sử cho rằng, để giảm thiểu bất đồng trong thanh, kiểm tra giá chuyển giá tại doanh nghiệp, người nộp thuế và người thu thuế cần quan tâm đến ba vấn đề.

Thứ nhất, hiểu rõ khái niệm thu thuế. Thu thuế trong chuyển giá là thu đúng, thu đủ, thu kịp thời và thu phù hợp. Thu thuế trong các xuất thuế khác là thu đúng, thu đủ, thu kịp thời và thu chính xác.

"Hai bên cần thống nhất một khái niệm chung là thu phù hợp, chứ không phải thu chính xác, vì pháp luật hiện nay cho phép thu thuế trong chuyển giá được xác định theo nguyên tắc phù hợp với giá bán buôn trên thị trường, trong đó cơ sở tính toán là phương pháp so sánh giá tương đồng", ông Sử nói. Theo đó, hai bên sẽ không đi vào tiểu tiết, cũng như không yêu cầu số liệu một cách chính xác và tuyệt đối.

Những tài liệu về Kiểm toán Chuyển giá do ông Võ Phan Sử biên soạn.

Những tài liệu về kiểm soát Chuyển giá do ông Võ Phan Sử biên soạn. Ảnh: Công ty kiểm toán AS

Thứ hai, người nộp thuế cần nắm rõ luật. Khi doanh nghiệp thuộc đối tượng có phát sinh giao dịch liên kết thì phải khai báo và lập hồ sơ chứng minh giao dịch liên kết của mình đã phù hợp với giá bán trên thị trường. Trong trường hợp không phù hợp, khi quyết toán thuế trong kỳ, doanh nghiệp phải tiến hành điều chỉnh sao cho phù hợp.

Về phía người thu thuế, theo quy định tại nghị định 132 Chính phủ ban hành ngày 5/11/2020 về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết, cơ quan thuế cần có trách nhiệm tạo điều kiện cho người nộp thuế chứng minh, giải trình về số liệu, dữ liệu... trong hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết. Thêm vào đó, người thu thuế nên tránh đưa ra những nhận xét làm ảnh hưởng đến tâm lý người nộp thuế như: hồ sơ sai, hồ sơ không đúng, đơn phương không xem hồ sơ doanh nghiệp mà yêu cầu doanh nghiệp phải tuân theo dữ liệu so sánh.

"Lưu ý rằng, khi muốn kết luận một hồ sơ chuyển giá sai và sai như thế nào, thì cần có ý kiến từ một bên thứ ba hoặc có văn bản từ cơ quan thuế", chuyên gia chia sẻ thêm.

Ngoài ra, người thu thuế cần chứng minh với người nộp thuế là phương pháp so sánh của cơ quan thuế và dữ liệu của cơ quan thuế phù hợp với phương pháp so sánh giá thị trường, tính tương đồng cao hơn hồ sơ chuyển giá của doanh nghiệp. Từ đó, việc tính thu thuế thuyết phục, phù hợp hơn.

Thứ ba, hai bên cần nắm rõ điểm khác biệt giữa thanh tra thuế thông thường và thanh tra chuyển giá. Theo ông Sử, trong thanh, kiểm tra chuyển giá, doanh nghiệp chủ động chứng minh bản thân không có hoạt động chuyển giá, sau đó cơ quan thuế sẽ xem xét. Còn trong thanh, kiểm tra thuế thông thường, cơ quan thuế kiểm tra sai sót về thuế, sau đó doanh nghiệp sẽ giải trình.

Một góc văn phòng của công ty kiểm toán AS. Ảnh: Công ty kiểm toán AS

Một góc văn phòng của công ty kiểm toán AS. Ảnh: Công ty kiểm toán AS

Hiểu được tính chất các cuộc thanh, kiểm tra, người nộp thuế sẽ có cách xử lý phù hợp hơn khi trao đổi với người thu thuế, cũng như cung cấp hồ sơ thuế phù hợp với luật định.

Doanh nghiệp muốn tìm hiểu thêm về dịch vụ lập hồ sơ xác định giá trong giao dịch liên kết có thể liên hệ Công ty TNHH Kiểm toán AS để được tư vấn và hỗ trợ.

Theo Vnexpress.net