Ưu đãi thuế - Dự Án Đầu Tư Mở Rộng || Kiểm toán AS

Đầu tư mở rộng thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư, trong những ưu đãi này thì ưu đãi về thuế Thu nhập doanh nghiệp là vấn đề cần lưu ý.  Các công ty đã đang và chuẩn bị “đầu tư” luôn quan tâm và băn khoăn liệu mình có thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi thuế hay không?

Mặt khác, do luật thuế thay đổi thường xuyên nên các bạn kế toán không theo dõi kỹ,  vì vậy thường xảy ra trường hợp ngộ nhận rằng mình thuộc trường hợp được hưởng ưu đãi thuế rồi tự kê khai, đến khi bị thanh, kiểm tra thuế thì lại rơi vào trường hợp không được hưởng ưu đãi thuế.

Để tránh tình trạng nêu trên Chúng ta cần hiểu rõ khái niệm “dự án đầu tư mở rộng” là gì? Phân biệt “dự án đầu tư mới” và hoạt động đầu tư thường xuyên ra sao?

Thế nào là “dự án đầu tư mở rộng”?

Theo quy định tại khoản 05 Điều 03 Luật Đầu tư năm 2020: dự án đầu tư mở rộng là “dự án đầu tư phát triển dự án đang hoạt động đầu tư kinh doanh bằng cách mở rộng quy mô, nâng cao công suất, đổi mới công nghệ, giảm ô nhiễm hoặc cải thiện môi trường”.

Khái niệm trên trong thực tiễn thường gắn liền với việc tăng vốn góp hoặc tăng vốn đầu tư.

Phân biệt dự án đầu tư mới và hoạt động đầu tư thường xuyên.

Dự án đầu tư mới: Theo quy định tại khoản 6, điều 3 Luật Đầu tư năm 2020 về giải thích các thuật ngữ thì: “Dự án đầu tư mới là dự án đầu tư thực hiện lần đầu hoặc dự án đầu tư độc lập với dự án đầu tư đang hoạt động.”

Theo qui định luật thuế tại khoản 3 Điều 10 Thông tư 96/2015 thì dự án đầu tư mới phải có các điều kiện sau:

  • Có giấy chứng nhận đầu tư lần đầu.
  • Độc lập với dự án đang hoạt động.
  • Và không thuộc các dự án sau:
  • Không bao gồm dự án đầu tư hình thành từ việc: chia tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi hình thức doanh nghiệp.
  • Không bao gồm dự án đầu tư hình thành từ việc chuyển đổi chủ sở hữu, hay các trường hợp thực hiện dự án đầu tư mới nhưng vẫn kế thừa, mua lại tài sản, địa điểm kinh doanh, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp cũ.

Về đầu tư thường xuyên: Theo công văn 4769 của Bộ Tài Chính ngày 07/04/2016 có nêu rõ: Hoạt động đầu tư thường xuyên là hoạt động được thực hiện từ một trong ba nguồn độc lập để đầu tư bổ sung máy móc, thiết bị thường xuyên cho dự án đang được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, bao gồm:

  • Sử dụng Quỹ khấu hao cơ bản tài sản cố định, để đầu tư.
  • Sử dụng lợi nhuận sau thuế, để đầu tư.
  • Sử dụng vốn, trong phạm vi vốn đầu tư đã đăng ký, để đầu tư.

Việc đầu tư b sung máy móc thiết bị thường xuyên từ các nguồn nêu trên phải đảm bảo điều kiện không tăng công suất sản xuất kinh doanh theo đề án kinh doanh đã đăng ký.

Những quy định về ưu đãi thuế đối với dự án đầu tư mở rộng qua các giai đoạn.

Mỗi thời kỳ, hướng dẫn của cơ quan thuế, về ưu đãi đầu tư mở rộng có sự khác biệt, chúng ta tóm tắt thành các giai đoạn như sau:

ü Giai đoạn trước năm 2009: Theo quy định tại Mục hai, Chương bốn, Phần E, Thông tư 134 của Bộ tài chính, ban hành ngày 23, tháng 11, năm 2007: Doanh nghiệp đang hoạt động có lắp đặt dây chuyền sản xuất mới, mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao năng lực sản xuất, thì phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại, phải tách riêng, và tính ưu đãi miễn giảm theo thời gian và thuế suất khác, so với các ưu đãi ban đầu.

ü Giai đoạn từ năm 2009 đến 2013: Theo quy định tại Mục 6, Phần một, Thông tư 130, của Bộ tài chính, ban hành ngày 26, tháng 12, năm 2008: Doanh nghiệp đang hoạt động từ năm 2009, có dự án đầu tư xây dựng dây chuyền sản xuất mới, mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao năng lực sản xuất, thì phần thu nhập từ dự án đầu tư này, sẽ không được hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

Theo quy định tại Mục 3, Điều 18, Chương bốn, Thông tư 123, của Bộ tài chính, ban hành ngày 27, tháng 07, năm 2012: Doanh nghiệp đang hoạt động, có thực hiện bổ sung ngành nghề kinh doanh, bổ sung quy mô hoạt động, thì thu nhập từ hoạt động kinh doanh của ngành nghề bổ sung, quy mô hoạt động bổ sung, không thuộc diện ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

ü Giai đoạn từ năm 2014 đến nay: Theo quy định Mục 6, Điều 18, Chương IV, Thông tư 78, của Bộ tài chính, ban hành ngày 18, tháng 6, năm 2014 (Đã được bổ sung tại, khoản 4, điều 10, thông tư 96, năm 2015): Doanh nghiệp đang hoạt động từ năm 2014 có dự án đầu tư xây dựng dây chuyền sản xuất mới, mở rộng quy mô, đổi mới công nghệ, cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao năng lực sản xuất, thì phần thu nhập từ dự án đầu tư này, sẽ hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, nếu đáp ứng một số điều kiện theo qui định.

Theo quy định tại Mục 20 Điều 1 Nghị định 12 của Chính Phủ ban hành ngày 12/02/2015: Doanh nghiệp có dự án đầu tư mở rộng đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép đầu tư hoặc đã thực hiện đầu tư trong giai đoạn 2009 đến 2013 tính đến hết kỳ tính thuế năm 2014 đáp ứng điều kiện ưu đãi thuế theo quy định của Luật số 32 thì được hưởng ưu đãi thuế đối với đầu tư mở rộng theo quy định của Nghị định này cho thời gian còn lại kể từ kỳ tính thuế năm 2015.

Qui định hiện hành các điều kiện để được hưởng ưu đãi đối với Dự án đầu tư mở rộng là gì và mức ưu đãi như thế nào?

Các qui định tại thông tư 96 của Bộ tài chính ngày 22/06/2015 về thuế thu nhập doanh nghiệp chúng ta cần lưu ý ba điểm sau:

  • Thứ nhất, dự án đầu tư mở rộng được ưu đãi thuế phải thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định của Nghị định số 218 ngày 26/12/2013, trừ khu công nghiệp nằm trên địa bàn các quận nội thành của đô thị loại đặc biệt, đô thị loại I trực thuộc trung ương và khu công nghiệp nằm trên địa bàn các đô thị loại I trực thuộc tỉnh sẽ không được hưởng ưu đãi.
  • Thứ hai, phải đáp ứng một trong ba tiêu chí về đầu tư như sau:

Tiêu chí số 1: Nguyên giá tài sản cố định tăng thêm tối thiểu từ 20 tỷ đồng và thuộc lĩnh vực hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp.

hoặc từ 10 tỷ đồng trở lên và thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn, hoặc đặc biệt khó khăn theo quy định của Nghị định số 218 năm 2013 nêu trên.

Tiêu chí số 2: Tỷ trọng nguyên giá tài sản cố định tăng thêm, đạt tối thiểu từ 20% so với tổng nguyên giá tài sản cố định trước khi đầu tư.

Tiêu chí số 3: Công suất thiết kế khi đầu tư mở rộng tăng thêm, tối thiểu từ 20% so với công suất thiết kế, theo luận chứng kinh tế kỹ thuật, trước khi đầu tư ban đầu.

  • Thứ ba, mức ưu đãi thuế được lựa chọn như sau:

Phương án 1: Hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, (gồm miễn giảm và thuế suất), theo dự án đang hoạt động, cho thời gian còn lại, thì dự án đầu tư mở rộng phải đồng thời cũng thuộc lĩnh vực, hoặc địa bàn với dự án đang hoạt động.

Phương án 2: áp dụng thời gian miễn thuế, giảm thuế đối với phần thu nhập tăng thêm do đầu tư mở rộng mang lại, (không được hưởng mức thuế suất ưu đãi), bằng với thời gian miễn thuế, giảm thuế áp dụng đối với dự án đầu tư mới.

Vậy tóm lại, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp đối với đầu tư mở rộng sẽ cần lưu ý trước hết là phải thuộc lĩnh vực hoặc địa bàn ưu đãi thuế; tiếp đến là đáp ứng 1 trong 3 tiêu chí về độ lớn của dự án đầu tư mở rộng; cuối cùng xem xét và lựa chọn phương án ưu đãi nào có lợi nhất cho công ty.